Prinsjesdag, een kort sprookje

Heel lang geleden, woonde in een land dat in die tijd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en daarna de Bataafse Republiek heette, een stadhouder prins Willem V, die op 8 maart jarig was. Deze dag werd Prinsjesdag genoemd. Op Prinsjesdag werd een prachtig volksfeest gehouden voor alle mensen die er woonden. Zij genoten hier heel veel van en waren allemaal erg vrolijk.

De jaren verstreken, mensen gingen en kwamen en veel veranderde. Ook de naam van het land werd steeds aangepast, uiteindelijk noemde men het land Nederland.
Gelukkig bleef de naam Prinsjesdag al deze eeuwen trouw bestaan, maar de verjaardagen van de vorsten werden op een andere dag gevierd. Het bleef wel een leuk volksfeest, maar werd nu Koningsdag of Koninginnedag genoemd.

Prinsjesdag was helaas geen volksfeest meer en werd er niet leuker op. Door de jaren heen was er steeds minder te vieren op deze dag. De koning of koningin was dan wel aanwezig en iedereen kon de mooie kleren die zij droegen bewonderen en ook de koetsen waarin zij reden waren prachtig, maar het was echt geen feest meer. Er werd een troonrede door de koningin of koning uitgesproken als start van het nieuwe parlementaire jaar. Er kwam ook iemand met een Miljoenennota, de begroting voor het jaar daarop werd bekend gemaakt. In plaats van feestvieren was het volk vaak erg droevig aan het eind van deze dag. Het betekende bijna altijd meer belasting betalen en de broekriem aantrekken. Geen brood en spelen, maar juist veel minder brood en spelen.

Ook nu nog wordt er in het land dat Nederland heet een Prinsjesdag gehouden met een troonrede door de koning. Deze koning heet ook Willem maar hij heeft er een naam achter gezet, Willem-Alexander. De koningin heet Maxima, een echte koninginnennaam. Wanneer de koning en de koningin en al hun gevolg in de mooie glazenkoets en prachtige kleren weer naar huis zijn, biedt de minister van Financiën de Miljoenennota en de Rijksbegroting aan de Tweede Kamer aan en volgt publicatie en behandeling van de macro-economische plannen en het Belastingplan voor het komende jaar.

Daar worden de mensen in Nederland elk jaar opnieuw weer een beetje droevig van. Zij zouden veel liever, net als honderden jaren geleden, op Prinsjesdag een vrolijk volksfeest houden.

Maar zij leefden meestal nog wel lang!

Marianne Ederveen
september 2026

Meer columns